اثر انگشت دیجیتال مرورگر چیست؟ چگونه سایت‌ها شما را شناسایی می‌کنند؟
شاید تصور کنید برای شناسایی شما در اینترنت، سایت‌ها باید نام یا اطلاعات حساب کاربری‌تان را داشته باشند. اما گاهی اطلاعات فنی مرورگر و دستگاه شما نیز می‌توانند به شناسایی فعالیت‌هایتان کمک کنند. یکی از روش‌های انجام این کار، اثر انگشت دیجیتال مرورگر (Browser Fingerprinting) است.
در این مقاله از روز آموز بررسی می‌کنیم که این فناوری چگونه کار می‌کند، چه تفاوتی با کوکی‌ها دارد و چطور می‌توانید احتمال ردیابی از این طریق را کاهش دهید.
اثر انگشت دیجیتال مرورگر چیست؟
اثر انگشت دیجیتال روشی برای شناسایی و متمایزکردن مرورگرها بر اساس ویژگی‌های فنی آن‌هاست. در این روش، یک وب‌سایت می‌تواند اطلاعات مختلفی مانند نوع مرورگر، سیستم‌عامل، زبان، منطقه زمانی و برخی ویژگی‌های گرافیکی را بررسی و با یکدیگر ترکیب کند.
هرکدام از این اطلاعات به‌تنهایی ممکن است بین میلیون‌ها کاربر مشترک باشند. برای مثال، افراد زیادی از ویندوز و مرورگر کروم استفاده می‌کنند. اما ترکیب چندین ویژگی می‌تواند الگویی ایجاد کند که مرورگر شما را از تعداد زیادی مرورگر دیگر متمایز کند.
البته اثر انگشت دیجیتال لزوماً هویت واقعی شما را مشخص نمی‌کند. در بسیاری از موارد، هدف اصلی تشخیص یک مرورگر از مرورگرهای دیگر یا مرتبط‌کردن بازدیدهای مختلف آن است.
سایت‌ها چگونه اثر انگشت دیجیتال شما را می‌سازند؟
وب‌سایت‌ها می‌توانند از اطلاعاتی که مرورگر در اختیارشان قرار می‌دهد و برخی قابلیت‌های استاندارد آن برای جمع‌آوری نشانه‌های فنی استفاده کنند. این اطلاعات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
۱. نوع مرورگر و سیستم‌عامل: نوع و نسخه مرورگر و برخی ویژگی‌های سیستم‌عامل می‌توانند به تشخیص محیط اجرای مرورگر کمک کنند.
۲. اندازه صفحه‌نمایش: اندازه پنجره مرورگر و وضوح صفحه‌نمایش ممکن است یکی دیگر از نشانه‌های مورد استفاده باشند.
۳. زبان و منطقه زمانی: زبان ترجیحی مرورگر و منطقه زمانی دستگاه می‌توانند به متمایزشدن الگوی یک مرورگر کمک کنند.
۴. فونت‌ها و ویژگی‌های گرافیکی: تفاوت در فونت‌های نصب‌شده، سخت‌افزار و نحوه پردازش محتوای گرافیکی ممکن است باعث تفاوت در خروجی مرورگرها شود.
برای نمونه، در روشی به نام Canvas Fingerprinting، سایت می‌تواند از مرورگر بخواهد محتوای گرافیکی مشخصی را رسم کند و ویژگی‌های خروجی آن را بررسی کند. روش WebGL Fingerprinting نیز از برخی ویژگی‌های مرتبط با پردازش گرافیکی استفاده می‌کند.
ترکیب این نشانه‌ها ممکن است به شناسایی یک مرورگر کمک کند؛ هرچند نتیجه همیشه دقیق یا منحصربه‌فرد نیست.
تفاوت اثر انگشت دیجیتال با کوکی چیست؟
کوکی‌ها (Cookies) و اثر انگشت دیجیتال هر دو می‌توانند برای ردیابی کاربران استفاده شوند، اما روش کار آن‌ها متفاوت است.
کوکی معمولاً داده‌ای است که وب‌سایت در مرورگر ذخیره می‌کند. برای مثال، ممکن است سایت از کوکی برای حفظ وضعیت ورود شما یا نگه‌داشتن سبد خرید استفاده کند.
در مقابل، اثر انگشت دیجیتال با ترکیب ویژگی‌های فنی مرورگر و دستگاه شکل می‌گیرد و لزوماً به ذخیره یک شناسه مشخص در مرورگر وابسته نیست.
تفاوت مهم این دو روش در نحوه حذف اطلاعات است. شما می‌توانید کوکی‌ها را از تنظیمات مرورگر پاک کنید، اما این کار به‌تنهایی مانع اثر انگشت‌گیری نمی‌شود؛ زیرا سایت ممکن است همچنان به برخی ویژگی‌های فنی مرورگر دسترسی داشته باشد.
البته اثر انگشت دیجیتال نیز همیشه ثابت نیست و تغییر مرورگر، دستگاه یا تنظیمات می‌تواند بر آن تأثیر بگذارد.
آیا حالت ناشناس مرورگر جلوی شناسایی شما را می‌گیرد؟
حالت ناشناس (Incognito) یا مرور خصوصی (Private Browsing) برای کاهش ذخیره‌شدن اطلاعات مرور در دستگاه طراحی شده است. برای مثال، تاریخچه مرور و برخی داده‌های نشست پس از پایان جلسه خصوصی به شکل معمول نگه داشته نمی‌شوند.
بااین‌حال، این حالت لزوماً ویژگی‌های فنی مرورگر و دستگاه را پنهان نمی‌کند. بنابراین، یک وب‌سایت ممکن است همچنان بتواند از برخی ویژگی‌ها برای ساخت اثر انگشت دیجیتال استفاده کند.
حالت ناشناس همچنین به این معنی نیست که فعالیت شما از دید تمام وب‌سایت‌ها یا واسطه‌های ارتباطی پنهان می‌ماند.
در نتیجه، اگر هدفتان کاهش ردیابی است، نباید فقط به حالت ناشناس تکیه کنید.
آیا اثر انگشت دیجیتال خطرناک است؟
این فناوری به‌خودی‌خود مخرب نیست. برخی اطلاعات فنی برای عملکرد صحیح سایت‌ها ضروری‌اند و تشخیص محیط اجرای مرورگر می‌تواند کاربردهای فنی و امنیتی نیز داشته باشد.
مشکل زمانی ایجاد می‌شود که از این اطلاعات برای ردیابی کاربران بدون آگاهی کافی آن‌ها یا ساخت پروفایل‌های رفتاری استفاده شود.
برای مثال، یک سرویس تبلیغاتی ممکن است تلاش کند بازدیدهای مختلف یک مرورگر را به یکدیگر مرتبط کند تا اطلاعات بیشتری درباره فعالیت‌های آنلاین آن به دست آورد.
اگر این اطلاعات با داده‌های دیگری مانند حساب کاربری یا اطلاعات تماس ترکیب شوند، احتمال ارتباط‌دادن فعالیت‌های آنلاین با یک شخص واقعی افزایش پیدا می‌کند.
بااین‌حال، اثر انگشت دیجیتال به‌تنهایی الزاماً نام یا هویت واقعی شما را مشخص نمی‌کند. میزان شناسایی به اطلاعات موجود و امکان ترکیب آن‌ها بستگی دارد.
چگونه احتمال ردیابی از طریق اثر انگشت دیجیتال را کاهش دهیم؟
هیچ روش ساده‌ای وجود ندارد که در تمام شرایط، اثر انگشت‌گیری را کاملاً متوقف کند. بااین‌حال، چند اقدام می‌توانند به کاهش ردیابی کمک کنند.
۱. مرورگر مناسبی انتخاب کنید. برخی مرورگرها قابلیت‌هایی برای محدودکردن ردیاب‌ها یا کاهش تمایز اثر انگشت دیجیتال دارند. برای مثال، مرورگر Tor تلاش می‌کند کاربران را از نظر برخی ویژگی‌های قابل‌مشاهده شبیه‌تر به یکدیگر کند.
۲. افزونه‌های غیرضروری را حذف کنید. نصب تعداد زیادی افزونه ممکن است محیط مرورگر شما را از سایر کاربران متمایز کند. بهتر است فقط افزونه‌های موردنیاز را از منابع معتبر نصب کنید.
۳. مرورگر را به‌روز نگه دارید. نسخه‌های جدید ممکن است علاوه بر رفع مشکلات امنیتی، قابلیت‌های بهتری برای محافظت از حریم خصوصی ارائه دهند.
۴. تنظیمات حریم خصوصی را بررسی کنید. قابلیت‌های مسدودکردن ردیاب‌ها و محدودکردن کوکی‌های شخص ثالث می‌توانند مفید باشند، اما لزوماً تمام روش‌های اثر انگشت‌گیری را متوقف نمی‌کنند.
۵. تنظیمات را تصادفی تغییر ندهید. تغییر زبان یا نصب افزونه‌های متعدد تضمین نمی‌کند که کمتر قابل‌شناسایی شوید. گاهی ترکیب غیرمعمولی از ویژگی‌ها می‌تواند مرورگر را متمایزتر کند.
جمع‌بندی
اثر انگشت دیجیتال مرورگر روشی است که با ترکیب ویژگی‌های فنی مرورگر و دستگاه می‌تواند به شناسایی و ردیابی کاربران کمک کند. برخلاف کوکی‌ها، این روش لزوماً به ذخیره یک شناسه مشخص در مرورگر وابسته نیست؛ به همین دلیل، پاک‌کردن کوکی‌ها یا استفاده از حالت ناشناس به‌تنهایی برای جلوگیری از آن کافی نیست.
انتخاب مرورگر مناسب، محدودکردن افزونه‌های غیرضروری و استفاده از قابلیت‌های محافظت از حریم خصوصی می‌توانند احتمال ردیابی را کاهش دهند.
نکته مهم این است که اثر انگشت دیجیتال لزوماً هویت واقعی شما را مشخص نمی‌کند؛ بلکه ممکن است شناسایی و مرتبط‌کردن فعالیت‌های یک مرورگر را آسان‌تر کند. آشنایی با این روش به شما کمک می‌کند آگاهانه‌تر از حریم خصوصی خود در اینترنت محافظت کنید.
